برسی تولید،بازاریابی و فروش پسته

برسی تولید،بازاریابی و فروش پسته

پسته یکی از محصولات عمده صادراتی بخش کشاورزی ایران و ایران بزرگترین صادر کننده این محصول در سطح جهان است . سهم چشم گیری از تولید ، سطح زیر کشت ، مقدار و ارزش صادرات جهانی پسته به ایران اختصاص دارد . علی رغم این که ایران بزرگترین تولید کننده و صادر کننده پسته در جهان است و مطالعات نشان داده است که ایران در تولید و صادرات پسته از مزیت نسبی بر خوردار است ، در زمینه تولید ، بازاریابی و صادرات پسته مشکلات زیادی وجود دارد . در رابطه با تولید پسته ، مشکل بیشتر به بهروری پایین عامل پسته زمین بر می گردد ، به گونه ای که کشور از این بابت رتبه دهم را در میان تولید کننده عمده جهان در سال ۲۰۰۵ داشته است . در زمینه بازاریلبی ، عدم توجه به عمل آوری بهداشی و انبار داری صحیح محصول ودر زمینه صادرات نیز ناکارایی بازار صادراتی و ساختار نامناسب (انحصار چند جانبه خرید)و نبودن اطلاعات دقیق و کامل از وضعیت بازار جهانی و قیمت ها از مشکلات عمده می باشد . برخورداری از مدیریت علمی در مزرعه و به دنبال آن افزایش عملکرد و بهره وری ، اثر انکار ناپذیری بر افزایش تولید این محصول دارد . ایجاد و گسترش واحد های تحقیق وتوسعه نیز قدرت رقابت کشور در بازار جهانی پسته و همچنین میزان تولید این محصول را افزایش خواهد داد . با شناسایی بازار های بالقوه جدید ، صادرات پسته کشور افزایش می یابد و همچنین کاهش آسیب  پذیری صادرات پسته کشور از ره آوردهای دیگر آن خواهد بود . در زمینه بازاریابی پسته ، فرهنگ سازی و نظلرت جهت عمل آوری و نگهداری بهداشتی و تولید محصول استاندارد ، می تواند کار گشا باشد .

مقدمه و ضرورت تحقیق

چشم انداز تمام شدن منابع نفتی در آینده ای نزدیک  و وجود مشکلات ناشی از اقتصاد تک محصولی و همچنین نوسان های غیر عادی در درآمدهای نفتی طی چند دهه گذشته ایجاب کرده است که سیاست گذاری هایی در جهت افزایش صادرات غیر نفتی ، بویژه محصولات کشاورزی انجام شود . بخش کشاورزی همواره نقش چشم گیری در صادرات غیر نفتی و کسب درآمدهای ارزی کشور داشته است . پسته یکی از محصولات عمده صادراتی بخش کشاورزی ایران است.

در ایران افزایش تولید پسته، بیشتر از طریق افزایش سطح زیر کشت صورت گرفته است ، اما کشور آمریکا توانسته است علاوه بر سطح زیر کشت از عامل بهبود در عملکرد نیز بهره گیرد . عملکرد پسته در ایران بویژه در چند سال اخیر از عملکرد جهانی پسته ، پایینتر بوده بطور مثال در سال ۱۳۸۴ متوسط عملکرد پسته در ایران ۶۸۰کیلوگرم در هکتار بوده است ، یعنی در حدود ۴۰% پایینتر از متوسط عملکرد جهانی . شواهد آماری از یکطرف نشان میدهد که ایران بزرگترین تولید کننده و صادر کننده پسته در سطح جهان است و از طرف دیگر نشان دهنده این است که عملکرد پسته در ایران نسبت به عملکرد جهانی پسته پایینتر است ، بعلاوه سهم ایران از بازار جهانی این محصول به دلیل حضور کشورهای رقیب ایران ( امریکا و ترکیه ) تنزل یافته است .

استان کرمان ، بزرگترین استان تولید کننده پسته کشور می باشد . این استان به تنهایی ۷۶٫۵۱% از اراضی زیر کشت پسته و ۶۴٫۵۴% از تولید پسته کشور را به خود اختصاص داده است . عملکرد پسته در این استان بسیار پایین است ، پایین بودن عملکرد در ایران را میتوان به عملکرد پایین تولید پسته در استان کرمان به عنوان بزرگترین قطب تولید پسته کشور مربوط دانست . چنانچه استان کرمان در سال زراعی ۱۳۸۳_۸۴ با عملکرد معادل ۵۷۳٫۳ کیلوگرم در هکتار رتبه هفدهم را در بین ۲۳ منطقه تولید کننده پسته در کشور داشته است . از نظر عملکرد استان سیستان و بلوچستان  با عملکرد معادل ۳۰۸۹ کیلوگرم در هکتار در مقام اول قرار دارد و استان های تهران (۱۹۵۳ کیلوگرم در هکتار ) ، یزد (۱۶۶۹ کیلو گرم در هکتار )، هرمزگان (۱۵۰۰ کیلوگرم در هکتار )و سمنان (۱۳۹۷٫۷ کیلوگرم در هکتار ) به ترتیب در مقام های بعدی قرار دارند . عملکرد پایین تولید پسته در استان کرمان نتیجه کم آبی  و بی آبی بوده و خشکسالی های چند سال اخیر نیز مزید بر علت شده است . از ده شهرستان تابع این استان ، شهرستان رفسنجان با بیش از ۶۰% پسته استان به عنوان عمده ترین قطب تولیدی پسته در ایران می باشد .

این عوامل روی همرفته ضرورت بررسی عوامل موثر بر عملکرد ، بررسی وضعیت و مشکلات تولید ، بازار یابی و صادرات پسته را در کشور ایجاب می کند تا بتوان مشکلات مختلف پسته را شناسایی و به دنبال راه حلی برای آنها بود . در این تحقیق برای بررسی وضعیت و مشکلات تولید وبازاریابی پسته ،با توجه به این که استان کرمان بزرگترین استان تولید کننده پسته و شهرستان رفسنجان عمده ترین قطب تولیدی پسته در ایران می باشد ، استان کرمان (شهرستان رفسنجان) مورد مطالعه قرار گرفته است .

تولید پسته در ایران

مطابق آمار سال ۱۳۸۴ ، استان کرمان با ۷۶٫۵۱%سطح بارور پسته کشور مقام اول را داراست  و دو استان یزد و خراسان رضوی به تر تیب با ۸٫۰۲% و۵٫۲۵% مقام های دوم و سوم سطح زیر کشت را به خود اختصاص داده اند . استان کرمان با ۶۴٫۵۴% تولید پسته کشور در جایگاه نخست قرار گرفته است . استان های خراسان رضوی، یزد، سمنان ، فارس و سیستان و بلوچستان به ترتیب با ۸٫۹۷% ، ۷٫۰۱% ، ۵٫۲۳% ، ۴٫۲۶% و ۳٫۱۷% سهم در تولید این محصول مقام های دوم تا ششم را به خود اختصاص داده اند . این آمارها نشان می دهند علیرغم اینکه ۷۶٫۵۱% از زمینهای زیر کشت پسته به استان کرمان اختصاص دارد ولی تنها ۶۴٫۵۴% از میزان کل تولید پسته کشور مربوط به این استان میباشد و دلیلش پایین بودن عملکرد در این منطقه نسبت به سایر مناطق کمتر میباشد .

تنگناها و مشکلات موجود در تولید پسته

۱_ یکی از مشکلات عمده تولید پسته در استان کرمان پایین بودن عملکرد محصول در این منطقه نسبت به سایر مناطق میباشد .

۲_ یکی دیگر از مشکلات تولید پسته در استان کرمان محدودیتآب میباشد . استان کرمان در مجموع استان خشکی بوده ، با توجه به اینکه استان کرمان ۱۷٫۷% از اراضی کل کشور را شامل می شود تنها ۴٫۵% از ذخایر آب قابل کنترل کشور و فقط ۱٫۱% از آبهای جاری کشور در این استان میباشد

۳_ شوری آب بخاطر برداشت غیر مجاز از سفره های آب زیر زمینی ، به اندازه کم آبی مشکل ساز بوده .

۴_ خسارات مربوط به تغییرات جوی یکی دیگر از مشکلات تولید پسته در این استان میباشد .

۵_ از جمله مشکلات دیگر پسته در امر تولید ، آفات مختلف میباشد ، آفات مختلفی از قبیل : شیره ، کرم ساقه خوار و …. را می توان نامبرد که در مراحل مختلف بر روی محصول اثر می گذترند .

۶_ یکی دیگر از مشکلات کشاورزان توزیع ناعادلانه و بی موقع بعضی از نهاده ها مانند کود میباشد .

بازاریابی پسته

مهمترین خدمات پسته یابی در مورد پسته عبارتند از جمع آوری محصول از سطح باغات ، درجه بندی ، بسته بندی ، حمل و نقل ، تبدیل ، انبار داری ، تامین اعتبار و مقابله با ریسک .

عمده ترین مشکلات بازاریابی پسته عبارتند از :

۱_ عدم توجه به عمل آوری بهداشتی و انبار داری صحیح محصول .

۲_ بی ثبلتی بازار از لحاظ قیمت .

۳_ ساختار نا منسب بازار جهت فروش پسته .

۴_ افت قیمت پسته در فصل برداشت که این امر ناشی از نبود نقدینگی برای خرید و عرضه پسته کشاورزان به بازار است و افزایش هزینه های تولید و فرآوری که باعث شده کشاورزان به سودکمتری دست پیدا کنند .

وضعیت جهانی تولید و صادرات پسته

بر اساس آمارهای موجود می توان گفت عمده ترین کشور تولید کننده پسته جهان ، ایران ، آمریکا ، ترکیه ، سوریه ، چین ، یونان ، ایتالیا ، افغانستان ، تونس و ماداگاسکار هستند . ایران به عنوان موطن اصلی پسته ، رتبه اول را در تولید پسته جهان داراست .بطوریکه طبق آمار منتشره ، میزان تولید پسته ایران در سال ۲۰۰۵ ، ۲۲۷۶۴۰ تن بوده که به تنهایی حدود ۶۲% پسته جهان را تولید می کند . پس از ایران ، آمریکا با تولید ۱۲۸۷۹۰ تن پسته دومین کشور تولید کننده پسته جهان بشمار میرود . ترکیه با ۶۰۰۰۰ تن پسته مقام سوم جهان را داراست . همچنین در بین کشورهای جهان ، ایران با دارابودن ۳۳۲۵۹۰ هکتار اراضی زیر کشت پسته به تنهایی حدود ۳۳% از کل اراضی زیر کشت پسته جهان را به خود اختصاص داده و مقام اول را داراست . پس از آن آمریکا با ۴۲۵۳۰ و ترکیه با ۳۸۶۰۰ هکتار به ترتیب مقام های دوم تا سوم را به خود اختصاص داده اند . در ابتدا فقط ایران و ترکیه صادر کننده پسته بوده اند . سوریه از سال ۱۹۷۳ ، آمریکا از سال ۱۹۸۲ ، و چین از سال ۱۹۹۰ به جرگه صادر کنندگان پسته پیوسته اند . برطبق آمار منتشره توسط در سال ۲۰۰۴FAO ، ایران ، آمریکا و چین به ترتیب با صادرات ۱۴۵۷۳۰، ۴۷۳۷۰، ۲۱۸۵۰ تن پسته ، عمده ترن صادر کنندگان پسته در جهان بوده اند.

ساختار بازار پسته در ایران و جهان

ایران همواره یکی از بزرگترین صادر کنندگان پسته بوده و توانسته در طول دوره ی صادراتی خود به عنوان یک دهنده قیمت نسبت به سایر صادر کنندگان در بازار جهانی مطرح باشد . بازار پسته در جهان ساختار انحصاری چند جانبه را داشته و ایران در این بازار می توانست به عنوان یک تولید کننده مسلط بر بازار ، رهبری قیمت را به دست گیرد . در هرصورت ایران به عنوان بزرگترین تولید کننده پسته در طول دوره صادراتی خود به طور مستمر نقش حاکم را ایفا کند . دلایل این ناتوانی را به شرح  زیر می توان خلاصه کرد :

۱_ عدم وجود یک ارگان مرکزی برا کنترل و نظارت بر صادرات و همچنین هماهنگ کردن صادر کنندگان پسته به منظور کنترل قیمت صادراتی .

۲_ عدم وجود یک ارگان مرکزی به منظور هماهنگی لازم بین تولید و صادرات و همچنین داشتن دانش کامل در مورد بازار جهانی پسته .

۳_ وارد شدن آمریکا در بازار جهانی پسته به عنوان یک تولید کننده عمده پسته در سال های اخیر .

در حال حاظر ، ایالات متحده آمریکا توانسته خود را از یک  وارد کننده به یک صادر کننده بزرگ پسته تبدیل کند و با حرکت در این راستا ، ساختار بازار را به سوی نوعی از انحصار دو جانبه سوق دهد .در بازار فعلی پسته نیز رقابت از طرف آمریکا برای بدست آوردن سهم بیشتری از بازار ، بیشتر به صورت غیر قیمتی اعمال شده است ، بخصوص در سال های اخیر آمریکا سعی کرده است رقابت را بیشتر روی تبلیغات  و کیفیت و طراحی در بسته بندی متمرکز کند و با توان بالقوه ای که در دو مورد اخیر دارد توانسته بازار را تحت تاثیر قرار دهد . در مقابل ایران ، برنامه ریزی منظم و معینی در زمینه تولید ، بازاریابی و بسته بندی محصول نداشته و بیشتر به اهرم قیمتی متکی بوده است وپیش بینی میشود با افزایشی که صادرات آمریکا در اعمال اهرم های غیر قیمتی داشته از قدرت این اهرم در این نوع از بازار کاسته شده و در آینده آمریکا با افزایش تولید و با توجه به محدود بودن بازار های جذب پسته ، موقعیت پسته ایران در بازار جهانی دچار مخاطره شده .

مشکلات موجود بر سر راه صادرات پسته ایران

۱_ بیشتر خشکبار ایران به صورت فله و در نتیجه ارزان صادر می شود که در نتیجه ارزش افزوده بسته بندی آن عاید کشورهای صادر کننده مجدد یا وارد کننده مستقیم می گردد .

۲_ وجود تجار غیر حرفه ای در صادرات پسته و خشکبار مشکلات فراوانی را ایجاد کرده است .

۳_ مشکل دیگر پسته صادراتی مسئله افلا توکسین می باشد .

۴_ نداشتن تبلیغات برای محصولات صادراتی ایران در سطح جهانی از مشکلات دیگرمیباشد .

۵_ بسته بندی نامناسب پسته ، مشکل دیگر آن می باشد ، در حال حاضر که قیمت جهانی پسته رو به کاهش گذارده عملیات بسته بندی ، رعایت نکات بهداشتی و استاندارد ها ، صادرات پسته ایران را دچار مشکل کرده است .

۶_ از مشکلات دیگر صادرات پسته عدم ثبات در سیاست های تجاری اعمال شده است ، که مسلما” این امر موجب می شود درجه ریسک صادرات محصول زیاد شده و در نتیجه بر صادرات اثر منفی بگذارد .

۷_ نبودن اطلاعات دقیق و کامل از وضعیت بازار جهانی و قیمت ها مشکل دیگر صادرات پسته می باشد .

۸_ فقدان رابطه منطقی بین ریال و ارز های معتبر بین المللی و همچنین نوسانات بسیار نا منظم و آشفته آن که باعث صادرات غیر مجاز می شود از دیگر مشکلات پسته می باشد .

 

موضوعات
برسی تولید،بازاریابی و فروش پسته
روغن پسته
شرکت پسته رفسنجان
رابطه بین کلاتEDTA و کمبود کلسیم در گیاه
مراقبتها و تغذیه پس از برداشت پسته
پایین بودن عملکرد محصول پسته در باغات استان کرمان
اهمیت نیاز سرمایی پسته
اثرات گرم شدن جهانی کره زمین بر صنعت پسته کاری ایران
بیماری گموز پسته(پوسیدگی فیتوفتورایی ریشه و طوقه پسته)
رقم پسته کله قوچی
سوسک سرشاخه خوار پسته
سهم دولت کشاورز و تاجر در ایجاد شرایط بازار پسته
تفاوت بین کودهای گاوی , گوسفندی,  مرغی و ماهی
شب پره هندی و کنترل آن در انبارهای پسته
تفاوت بروز علائم شوری و گموز پسته
استفاده از پتاسیم در باغات پسته
علت ریزش جوانه ها و خوشه های درخت پسته
علائم کمبود عناصر غذایی در مناطق پسته کاری
نقشه گچ در باغ های پسته
برای باغات پسته بهتر است از کودهای عالی استفاده کنیم یا کودهای شیمیایی؟
چگونه می توان مشکلات تغذیه ای باغات پسته پی برد؟
مشکل شوری در مناطق پسته کاری و بهترین راه مقابله با آن
کودهای میکرو محلول پاشی برای پسته بهتر است یا مصرف به صورت خاکی ؟
بیشترین کمبودی که در باغات پسته مشاهده می شود از کدام عنصر است؟
مشکل اساسی تغذیه در منطقه پسته کاری رفسنجان
بهترین رقم پسته
برسی اقتصادی کاشت پسته
کانال تلگرام پسته رفسنجان
پسته تازه
خرید پسته ارزان
کود دهی از طریق برگ(تغذیه برگی)
قارچ کش سیستمیک گموز پسته
پوست گیری از مغز پسته
عوامل مؤثر بازار داخلی پسته
سرمازدگی پسته
مراحل برداشت پسته
انس پسته چیست
خرید اینترنتی پسته
آفت سرخرطومی پسته
تغذیه اسفند و فروردین پسته
قارچ کش الیت برای بیماری گموز
سرمای مورد نیاز برای درخت پسته
نماتد ريشه گرهي درختان پسته
مبارزه زمستاني با آفات پسته
دلایل پوک شدن پسته
نکات طلایی در  مصرف کودها برای درخت پسته
سوسك پوست خوار پسته    Estenoborus perrisi
آفت پسیل پسته
مبارزه زراعي با آفات پسته
خواص هیومیک اسید
آفلاتوکسین پسته
فروش مغز سبز و کال پسته
پسته آجیلی و دست چین و لوکس
کودهاي حيواني و زمان مصرف آنها در باغهاي پسته
نمونه برداري از برگ (تجزيه برگ)جهت مديريت صحيح كوددهي در باغهاي پسته
محلول پاشي درختان پسته در اوايل ارديبهشت
نكات مهم در محلول پاشي درختان پسته
کوددهي در مرحله رشد و تکامل دانه (مغز رفتن)
اثرات روغن ولک
مشخصات انواع پسته
کشاورزی مدرن و اقتصادی
کود ورمی کمپوست برای درخت پسته
علایم کمبود پتاسیم بر روی درخت پسته
علایم کمبود فسفر بر روی درت پسته
علایم کمبود ازت بر روی درخت پسته
عناصر مورد نیاز درخت پسته
مقايسه محصول پسته در ايران و آمريكا
محلول پاشي در باغهاي پسته
علائم ظاهری کمبود عناصر غذایی درخت پسته
خاک مناسب کشت پسته
کوددهي پسته به روش کانال کود
ارسال پسته به سراسر ایران
آفات مهم پسته
کود دهی
راهنمای کشت پسته
آبیاری پسته
صادرات پسته رفسنجان