برسی اقتصادی کاشت پسته

برسی اقتصادی کاشت پسته

بحثی که همواره در خصوص بازار پسته مطرح میشود، ناکارایی در این بازار است. در این
زمینه با مقایسه ي قیمتهاي دریافتی به وسیله ي تولیدکننده و پرداختی به وسیله ي مصرف 
کننده چنین نتیجه گیري میشود که سهم عمدهاي از سود حاصل از تولید و صد ور پسته ي 
ایران نصیب تاجرهاي پسته میشود. به سخن دیگر تولیدکننده به عنوان عنصر اصلی، کمترین 
بهره را از تولید پسته در ایران به دست میآورد. در این خصوص بعضی از مطالعات علمی صورت
گرفته نیز این دیدگاه را تایید میکنند . براي مثال، شفیعی ( ۱۳۷۸ ) ضمن مشخص کردن
وضعیت خدمات بازاریابی پسته، حاشیه ي بازاریابی این محصول را محاسبه کرده است . 

نتایج:
مطالعه ي وي نشان میدهد که کارآترین روش فروش، فروش به صورت خرده فروشی است و
خرید به روش حقالعمل کاري در تهران بالاترین حاشیه ي بازاریابی را به خود اختصاص
میدهد. صداقت ( ۱۳۷۹ ) مسایل و مشکلات بازاررسانی پسته در استان فارس را 
شناسایی و راهکارهاي لازم براي کارا کردن بازار را ارایه کر ده است . نتایج این مطالعه 
نشان دهنده ي ضعف نظام بازاریابی پسته در استان و ناکارایی بازار است. به عقیده ي 
نویسنده ، ناکارایی در بازار پسته ي خشک بیشتر از بازار پسته ي تر بوده و دلیل اساسی 
آن نبود امکانات فرآوري مناسب و ناآگاهی پسته کاران از چگونگی انجام خدمات بازاریابی و نیز نبود تشکل هاي تعاونی، دولتی و یا خصوصی مناسب است . سالم و راد ( ۲۰۰۵ ) و سالم ( ۱۳۸۰ )
مساله ي بازاریابی پسته در استان یزد را بررسی کردند . نتایج مطالعه ي آنها نشان داد که
سیستم بازاریابی پسته در این استان کارآ نیست. در این مطالعه مشخص شده است که
خدمات انجام گرفته روي محصول پسته در استان یزد بهطور عمده بهوسیلهي تولیدکنندگان
انجام میشود و عمده فروشها و خرده فروشها کمترین خدمات را ارایه میکنند.
به طور کلی نتایج مطالعه هاي گذشته نشان میدهد که بازار داخلی پسته ي ایران ناکارآ
بوده و حاشیه ي بازاریابی بالا است. نکتهاي که در این مطالعه ها مورد توجه قرار نگرفته
است پاسخ به این سوال است که آیا، مطابق تصور عمومی جامعه، این حاشیه ي بالا نصیب
تاجرهاي پسته میشود؟ یا اینکه عوامل دیگري در این میان وجود دارند که از این حاشیه ي بالا بهره برده،

بدون اینکه شناخته شده باشند؟ در مطالعهي کنونی سعی شد تا به این سوال پاسخ داده
شود زیرا تنها با یافتن عوامل اصلی افزایش دهنده ي حاشیه یا ناکارآ کردن بازار میتوان براي
بهبود شرایط کنونی قدم برداشت. براي این منظور دو استان کرمان و فارس مورد مطالعه قرار
گرفتند. استان کرمان به عنوان استان اصلی و پیشرو در تولید پسته انتخاب شد. همچنین
استان فارس نیز به عنوان نماینده ي استان هاي نوظهور انتخاب شد . مطالعه ي این دو
گروه از تولیدکنندگان (قدیمی و جدید) چنانچه در بخشهاي بعدي مقاله مشخص خواهد ،
شد تفاوتهاي اساسی در فرآیند تولید، فرآوري و بازاریابی محصول است.

نتایج و بحث
الف- حوزه ي زمانی خرید و فروش پسته در طول سال
در جدول ( ۱)، درصد محصول پسته ي فروخته شده در ماههاي مختلف سال در استانهاي
کرمان و فارس در زمان مطالعه شده (سالهاي ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶ ) آمده است.
قبل از پرداختن به آمار ارایه شده در جدول ( ۱)، نخست به زمان و نحوه ي برداشت
محصول پسته به طور مختصر اشارهاي میشود. به طور کلی، محصول پسته به سه روش
به وسیله ي کشاورزان به فروش میرسد. در مرحله ي نخست که در ماه هاي مرداد و
شهریور اتفاق میافتد، فروش محصول به صورت کال است. مرحلهي دوم فروش محصول
پسته، در ماههاي شهریور و مهر بوده که فروش پسته ي رسیده به صورت تر است. در
مرحله ي بعد که از شهریورماه شروع شده و گاهی تا مردادماه سال بعد ادامه دارد، فروش پسته به صورت خشک و فرآوري شده است.

همان گونه که جدول ( ۱) نشان می دهد، در استان فارس تنها ۱۷ درصد محصول پسته
به صورت خشک فروخته میشود. به دیگر سخن، ۸۳ درصد از محصول پسته در این استان
به صورت کال و رسیدهي تر به فروش میرسد. فروش پسته به صورت تر و نیاز به تامین
نقدینگی باعث شده است که در استان فارس ۱۰۰ درصد محصول کشاورزان در ۴ ماه مرداد
تا آبان به فروش برسد. به سخن دیگر، در پایان آبانماه، کشاورزان تمام محصول خود را به
فروش رسانده و ۸ ماه باقیمانده تا زمان برداشت محصول پسته در سال بعد هیچ محصولی در دست آنها نیست

در استان کرمان، زمان فروش پسته تا اندازه ي زیادي با استان فارس متفاوت است . این
و سطح معناداري آن به طور کامل مشخص است. همان گونه که F موضوع در میزان آماره ي
ردیف ۱۲ جدول ( ۱) نشان میدهد، ۹۳ درصد از محصول پسته در استان کرمان به صورت
خشک به فروش میرسد. به سخن دیگر، تنها ۷ درصد از کل محصول پسته ي تولید شده در
این استان به صورت کال یا رسیدهي تر فروخته می شود . عمده ي این محصول تر نیز در
ماههاي مرداد و شهریور به فروش میرسد. بررسی دادههاي جدول ( ۱) همچنین نشان
میدهد ۷۴ درصد از محصول پسته ي فروخته شده به وسیلهي کشاورزان در استان کرمان
در سه / که ۴۹ ماه پاییز است. افزون بر این، جدول ( ۱) نشان می دهد که نزدیک به ۸۴ درصد محصول پسته ي استان کرمان در ۴ ماه مهر، آبان، آذر و دي به وسیله ي کشاورزان به فروش میرسد. این
در حالی است که در ۸ ماه باقیمانده تا زمان برداشت محصول در سال آینده تنها ۱۶ درصد از
محصول پسته فروخته میشود. نکته ي قابل توجه دیگر این است که در ۴ ماه فروردین تا تیر،
۲ درصد از محصول پسته در استان کرمان به وسیلهي کشاورزان در بازار به فروش / تنها ۴۵
میرسد. این مساله در ردیف آخر جدول ( ۱) نیز آشکار است. پسته کاران استان کرمان
بیشینه ۱ ماه اعلام کرده اند . این / ۴ ماه و استان فارس ۵۱۲ / زمان توان نگهداري پسته ي خود را ۳۸۹ مسایل باعث شده است تا همواه در ۴ ماه بعد از فصل برداشت پسته، افت
شدید قیمت وجود داشته باشد، در حالی که در ۴ ماه قبل از برداشت محصول پسته قیمتها افزایش قابل توجهی از خود نشان بدهند.

در ردیف قبل از آخر جدول ( ۱)، نحوه ي فروش پسته از لحاظ نقدي یا نسیه بودن آورده
شده است. همان گونه که این جدول نشان میدهد، در استان کرمان، میانگین فروش
محصول ۱ ماه پس از تحویل / ۱ ماه است. به سخن دیگر، زمان دریافت پول ۵ / پسته
بهصورت ۵ محصول است. این در حالی است که در استان فارس این مدت کمتر از یک ماه است .
این مساله خود نیز میتواند یکی از فاکتورهایی باشد که نشان دهنده ي نیاز بیش تر کشاورزان استان فارس براي تامین نقدینگی است. چنین شرایطی بهنوبهي خود میتواند
باعث فروش ارزانتر محصول شود زیرا افزایش دورهي نسیه میتواند قیمت پسته را افزایش دهد

عوامل فعال در بازار پسته

در جدول ( ۴)، درصد فروش پسته بهوسیله ي پستهکاران به عوامل مختلف بازار آمده است.
۷۹ درصد از محصول پسته کاران، / ۷۶ و ۴۴ / همان گونه که این جدول نشان می دهد، ۴۸
به ترتیب در استانهاي کرمان و فارس به تاجرهاي خصوصی غیر صادرکننده فروخته میشود .
به سخن دیگر، مهمترین عوامل خریدار پسته که در ارتباط مستقیم با پسته کاران هستند،
تاجرهاي خصوصی غیر صادرکننده، شامل حقالعمل کارها ، واسطه ها، دلال ها و تاجرها ي
کوچک هستند. در این خصوص تفاوت معناداري بین دو استان وجود ندارد . دومین عامل
خریدار پسته از کشاورزان (به طور مستق یم)، صادرکنندگان بخش خصوصی هستند . در
۱۸ درصد عوامل خریدار مستقیم پسته از / ۱۲ و ۱۸ / استانهاي کرمان و فارس، به ترتیب ۷۵
نشان میدهد ، تفاوت F کشاورزان را صادرکنندگان بخش خصوصی تشکیل میدهند. آمارهي
معناداري در این زمینه بین دو استان وجود ندارد. شرکت ملی پسته ي ایرانیان که مورد
حمایت ۲ درصد در استان فارس را / دولت است، ۵ درصد عاملهاي خرید پسته در استان
کرمان و ۳۸ تشکیل میدهد. این در حالی است که شرکت تعاونی تولیدکنندگان رفسنجان
استان کرمان ۵/۷۷ درصد و در استان فارس صفر درصد از محصول کشاورزان را خریداري کرده است .
۲/ ۱۰ درصد و در استان فارس ۳۸ / به طور کلی میتوان گفت که در استان کرمان تنها ۷۷
درصد از محصول خریداري شده از پستهکاران به وسیله ي دو شرکت مورد حمایت بخش
تعاون و دولت صورت گرفته و عمده خرید صورت گرفته به وسیله ي بخش خصوصی بوده
است.
.

موضوعات
برسی تولید،بازاریابی و فروش پسته
روغن پسته
شرکت پسته رفسنجان
رابطه بین کلاتEDTA و کمبود کلسیم در گیاه
مراقبتها و تغذیه پس از برداشت پسته
پایین بودن عملکرد محصول پسته در باغات استان کرمان
اهمیت نیاز سرمایی پسته
اثرات گرم شدن جهانی کره زمین بر صنعت پسته کاری ایران
بیماری گموز پسته(پوسیدگی فیتوفتورایی ریشه و طوقه پسته)
رقم پسته کله قوچی
سوسک سرشاخه خوار پسته
سهم دولت کشاورز و تاجر در ایجاد شرایط بازار پسته
تفاوت بین کودهای گاوی , گوسفندی,  مرغی و ماهی
شب پره هندی و کنترل آن در انبارهای پسته
تفاوت بروز علائم شوری و گموز پسته
استفاده از پتاسیم در باغات پسته
علت ریزش جوانه ها و خوشه های درخت پسته
علائم کمبود عناصر غذایی در مناطق پسته کاری
نقشه گچ در باغ های پسته
برای باغات پسته بهتر است از کودهای عالی استفاده کنیم یا کودهای شیمیایی؟
چگونه می توان مشکلات تغذیه ای باغات پسته پی برد؟
مشکل شوری در مناطق پسته کاری و بهترین راه مقابله با آن
کودهای میکرو محلول پاشی برای پسته بهتر است یا مصرف به صورت خاکی ؟
بیشترین کمبودی که در باغات پسته مشاهده می شود از کدام عنصر است؟
مشکل اساسی تغذیه در منطقه پسته کاری رفسنجان
بهترین رقم پسته
برسی اقتصادی کاشت پسته
کانال تلگرام پسته رفسنجان
پسته تازه
خرید پسته ارزان
کود دهی از طریق برگ(تغذیه برگی)
قارچ کش سیستمیک گموز پسته
پوست گیری از مغز پسته
عوامل مؤثر بازار داخلی پسته
سرمازدگی پسته
مراحل برداشت پسته
انس پسته چیست
خرید اینترنتی پسته
آفت سرخرطومی پسته
تغذیه اسفند و فروردین پسته
قارچ کش الیت برای بیماری گموز
سرمای مورد نیاز برای درخت پسته
نماتد ريشه گرهي درختان پسته
مبارزه زمستاني با آفات پسته
دلایل پوک شدن پسته
نکات طلایی در  مصرف کودها برای درخت پسته
سوسك پوست خوار پسته    Estenoborus perrisi
آفت پسیل پسته
مبارزه زراعي با آفات پسته
خواص هیومیک اسید
آفلاتوکسین پسته
فروش مغز سبز و کال پسته
پسته آجیلی و دست چین و لوکس
کودهاي حيواني و زمان مصرف آنها در باغهاي پسته
نمونه برداري از برگ (تجزيه برگ)جهت مديريت صحيح كوددهي در باغهاي پسته
محلول پاشي درختان پسته در اوايل ارديبهشت
نكات مهم در محلول پاشي درختان پسته
کوددهي در مرحله رشد و تکامل دانه (مغز رفتن)
اثرات روغن ولک
مشخصات انواع پسته
کشاورزی مدرن و اقتصادی
کود ورمی کمپوست برای درخت پسته
علایم کمبود پتاسیم بر روی درخت پسته
علایم کمبود فسفر بر روی درت پسته
علایم کمبود ازت بر روی درخت پسته
عناصر مورد نیاز درخت پسته
مقايسه محصول پسته در ايران و آمريكا
محلول پاشي در باغهاي پسته
علائم ظاهری کمبود عناصر غذایی درخت پسته
خاک مناسب کشت پسته
کوددهي پسته به روش کانال کود
ارسال پسته به سراسر ایران
آفات مهم پسته
کود دهی
راهنمای کشت پسته
آبیاری پسته
صادرات پسته رفسنجان