علائم کمبود عناصر غذایی در مناطق پسته کاری

علائم کمبود عناصر غذایی در مناطق پسته کاری چیست؟

در این مورد اولین نکته ای است که علائم کمبود عناصر در پسته مورد بیشتر عناصر غذایی با دیگر گیاهان متفاوت است به عنوان مثال در شرایط کمبود آهن در اکثر گیاهان زراعی و باغی رگبرگها سبز و فضای بین رگبرگی زرد میشوداما در پسته کل برگ همراه با رگبرگ زرد میشود یا مثال دیگر علائم کمبود منگنز می‌باشد که در بیشتر گیاهان رگبرگ یا یک حاشیه چند میلیمتر سبز باقی مانده و فاصله بین رگبرگها زرد می‌شود در مورد پسته این حالت هیچ‌گاه دیده نمی شود کمبود mnبه صورت قرمزی رگبرگ اصلی و ریز برگی خود را نشان میدهد این طریق علائم کمبود و حدود بحرانی ذکر شده برای دیگر گیاهان را نمی توان در مورد پسته مبنا قرار داد پسته یک گیاه غیر معمول بوده و همه چیز آن با دیگر گیاهان متفاوت است اما مختصری در مورد علائم کمبود پسته آنچه در باغات خودمان می‌بینیم نه آنچه در منابع کشورهای دیگر می بینیم به شرح زیر است

علائم کمبود پتاسیم

حاشیه سوختگی برگها برگ پسته می باشد که از اوایل خرداد دیده میشود هیچگاه این حاشیه سوختگی را در اوایل فصل نمی‌بینیم مهمترین علائم کمبود پتاسیم حساسیت دانسته به آفتاب و گیاه آفتاب سوختگی پتاس میزان خندانی و اونس را کاهش می‌دهد در مورد پتاسیم حدود بحرانی ذکر شده برای این عنصر در خاک با واقعیت مناطق پسته کاری ما هم خانه همخوانی ندارد حد بحرانی پتاسیم را برای خاکهای ما چند برابر مقادیر ذکر شده در منابع در نظر بگیریم همانطور که می‌دانیم جذب پتاسیم توسط ریشه ها طی پخشیدگی صورت می گیرد پدیده پخشیدگی در محیط محلول و آب انجام میشود بنابراین در جذب پتاسیم به شدت وضعیت آب و خاک در باغ های ما و با دوره های آبیاری بلند تنها دو تا سه روز پس از آبیاری شرایط برای جذب پتاسیم وجود دارد پتاسیم یکی از عناصری است که بیشترین در باغات پسته سال‌های اخیر مربوط به این عنصر است برای پتاسیم برگ حدود بحرانی وزن خشک و اخیراً وزن خشک مشخص شده است.

علائم کمبود ازت

علائم کمبود ازت بیشتر به صورت زردی برگهای و مجاز به خودش را نشان می دهد در بعضی مواقع حاشیه برگها ارغوانی کمرنگ پوست درختانی که مبتلا به کمبود ازات هستند قرمز رنگ میشود ریشه رشد ریشه درخت تابعی از مقدار ازت است متاسفانه علیرغم استفاده از کود ها ازته به مقدار کافی و در حداقل سه نوبت به دلیل طولانی بودن دوره های آبیاری باز هم کم بوده است 

علائم کمبود فسفر

یکی از عناصری که نه تنها کمبود آن در باغات پسته دیده نمی شود بلکه با مشکلات زیادی فسفر در خاک مواجه شده این ظهور عوارضی مانند ریز برگی یا قرمز و می توان بخشی از آن مربوط به اثرات آنتاگونیستی فسفر با روی و منگنز و دیگر عناصر کم مصرف باشد در شرایط کمبود فسفر برگهای درخت به رنگ قرمز مات متمایل به سیاه رنگ در می آیند البته در کمتر باغی می توان یافت که کمبود نفس خود را در آن دید دلیل این مکانیسم فراهمی فسفر در خاک می باشد فسفره فرایند تماس ریشه در اختیار ریشه قرار می گیرد یعنی فسفر بدون تحرک در محل خود باقی می‌ماند تارهای کشنده با حرکت فسفر آن را جذب می‌کنند هر قدر که جز بی ریشه بیشتر باشد جذب فسفر راحت‌تر صورت می‌گیرد وجود قارچ های همزیست روی ریشه پسته پسته ریشه یا های این قارچها در نقشه تارهای کشانده عمل نموده و جذبی را افزایش میدهد در مورد عناصر منیزیم و گوگرد هیچگونه کمبودی از این عناصر در باغات پسته ما دیده نمی شود بلکه در مورد منیزیوم مسئله مسمومیت آن بیشتر شایع است

علائم کمبود کلسیم

گرد و مدور شدن برگچه ها همراه با قاشقی شدن آنها می باشد در شرایط کمبود کلسیم عارضه لکه پوست استخوانی نیز بروز می‌کنند علائم 
کمبود عناصر کم مصرف بیشتر علائم کمبود این عناصر به خصوص عناصر فلزی را به صورت همراه با وجود این در شرایط کمبود منگنز روی برگها سبز می‌شوند در شرایط کمبود آهن برگ ها به خصوص برگ های جوان به صورت یکدست زرد رنگ شده و برگ نازک تر از حد معمول می شود نازک تر شدن برگ شرایط سوختگی برگ در اثر تابش خورشید را فراهم میکند باغات مبتلا به کمبود روی دیده می‌شود تعدادی از درختان با یک تغییر زمانی ودیرتر از خواب بیدار می‌شوند در اول فصل وقتی وارد چنین باغاتی می‌شوند در حالت کچلی دیده می‌شود در شرایط کمبود روی برگها ریز و فاصله میان گره ها کوتاه می‌شود ولی برعکس مس در شرایط کمبود روی رنگ پوست و قطر سرشاخه‌ها طبیعی به نظر می‌رسد کمبود مس بیشتر در خاکهای شنی که با آب شیرین آبیاری می‌شوند دیده می‌شود در شرایط کمبود مس سرشاخه‌ها دارای رشد طولی مناسب می باشند ولی رنگ پوست سر شاخه ها تیره و سرشاخه ها حالت عصایی همراه با یک انحنا پیدا می‌کنند کمبود مس نسبت به دیگر عناصر کم مصرف درخت را زودتر دچار سرخشکیدگی می‌کند

علائم کمبود بر

خوشه ها تنک و کم دانه می شوند چون نقش اصلی بر در عمل لقاح و گرد افشانی است بر طول عمر و طول توده گردن گرد نر را افزایش می‌دهد در علائم کمبود بر به صورت ظاهر شدن شاخه های جانبی همراه با کاهش رشد سرشاخه اصلی یا رشد جاروی دیده می شود برگچه ها یی دچار کمبود بر و چروکیده به نظر می‌رسند در شرایط کمبود شدید جوانه انتهایی از بین رفته و جوانه های جانبی خواب فعال شده و عملا مرگ جوانه های انتهایی در مورد این شاخه های جانبی نیز تکرار می‌شود بدین ترتیب گیاه ظاهر تقریبا جارویی پیدا می‌کنند کمبود کلر کمبود این عنصر در هیچ کجا از مناطق پسته کاری دیده نمی‌شود و بیشتر مسئله مسمومیت کلر مطرح است مسمومیت این عنصر در گیاه پسته به صورت سوختگی حاشیه برگ و بی رنگی شدن حاشیه و به صورت رگه ای و لایه به لایه عقب نشینی می‌کند.

علائم کمبود مولیبدن

مولیبدن به دلیل نیاز گیاه به ندرت کمبود آن دیده می‌شود و اهمیت چندانی در مسئله تغذیه مناطق پسته کاری مانند بحث کاری ما ندارد ولی در صورت کمبود برگچه ها کوچکتر رنگ پریده و همراه با رگبرگ به رنگ قرمز کمرنگ دیده می‌شود کمبود عناصر آهن و منگنز موجب قرمز شدن سطح برگ چه ها کوچک شدن آنها ظهور رگبرگ های قرمز چه رنگ برگه اصلی و چه شرعی و خوشه‌های با دانه های ریز و قرمز رنگ میشود که این همان عارضه معروف به قرمزو می باشد چه اتفاقی رقم صندوقی این عارضه شیوع بیشتری نسبت به ارقام دیگر پسته دارد.
البته در مورد عارضه ریز برگی ترمز احتمال کمبود روی نیز وجود دارد به هر حال با استفاده از کودهای حاوی عنصر آهن روی منگنز در سال گذشته این آرزو به طور کامل برطرف گردیده است.

آیا ریزش جوانه ها و خوشه دلیل تغذیه ای دارد؟

بله ریزش جوانه ها طی دور هم مغزه رفتن گیاه به دلیل تخلیه عناصری مثل از و پتاسیم از برگها و جوانه های مجاز به خوشه می باشد و در طی دوره رفتن پسته کلیه مواد فتوسنتزی روانه خوش شده و در اختیار ریشه قرار نمی‌گیرد. عدم تامین مورد نیاز تامین مواد غذایی برای ریشه موجب توقف رشد و غیر فعال شدن قسمت عمده ای از ریشه ها می شود در دوره مغز رفتن گیاه درخت پسته نیاز شدیدی به عناصر غذایی دارد و برعکس در این دوره قسمت عمده ریشه‌های فعال که مسئول جذب عناصر غذایی هستند به دلیل دریافت نکردن مواد غذایی حاصل از فتوسنتز از بین رفته اند و در چنین شرایطی است که گیاه برای تامین نیاز خود به عناصر غذایی از جوانه ها وبرگ به عنوان یک منبع استفاده می‌کند. از دست رفتن مواد غذایی توسط جوانه ها موجب ریزش آنها می گردد. در باغاتی که در وضعیت تغذیه صحیح و مناسبی داشته اند درخت قویتر بوده و درصد کمتری از جوانه ها تخلیه شده و ریزش میکند. محلول پاشی گیاه در اوایل مغز رفتن که ریشه‌های فعالی خیلی کم هستند و تامین بخش عمده از عناصر غذایی مورد نیاز برای پر شدن خوشه, ریزش جوانه ها و به عبارتی شدت سال آوری را تا حد قابل قبولی کاهش می دهد. در فصل رشد جاری مشاهده گردید که در برخی از باغات تعدادی از خوشه های پسته به طور کامل و در اثر کوچکترین حرکتی ریزش می‌کنند. یکی از دلایل عمده ریزش خوشه ها در سال جاری مربوط به وضعیت کلسیم در گیاه بوده است,کلسیم تشکیل و توزیع آنزیمهای گیاهی را در داخل گیاه کنترل می‌کند, هرگونه تنش محیطی دمایی, رطوبتی, موجب افزایش تولید هورمون اکسین در برگ و خوشه ها می شود, هرمون اکسین تولید شده در برگ و خوشه در شرایط طبیعی باید به ریشه درخت منتقل شود. این انتقال نیازمند به عنصر کلسیم به مقدار کافی می باشد. در شرایط کمبود کلسیم هورمونی اکسین تولید شده در خوشه‌ها تجع می یابد. در خوشه هایی که در آنها هرمون اکسین تجمع یافته, پدیده تهیج هورمونی اتفاق می افتد. تهییج هرمونی موجب تشکیل لایه سواگر و ریزش خوشه‌های پسته می شود. علاوه بر موارد فوق, موارد متعدد دیگری وجود دارد که در اثر کمبود عناصر غذایی جوانه ها ضعیف شده و طی فصل زمستان ریزش کرده و یا بیدار نمی شوند.